Η Διαχείριση Κινδύνου και Κρίσεων, είναι ένα πεδίο που δεν αφορά μόνο Κρατικές Υπηρεσίες ή Εθελοντικές Οργανώσεις. Αφορά και τον κάθε πολίτη ξεχωριστά. Μάλιστα, σε έρευνες που έχουν γίνει σε Η.Π.Α. και Ευρώπη, διαπιστώνεται ότι ακόμα και αν ο Κρατικός Μηχανισμός αντιμετώπισης μιας καταστροφής είναι άρτιος σε επίπεδο οργάνωσης, εξοπλισμού και εκπαίδευσης, αν οι απλοί πολίτες δεν έχουν εκπαιδευτεί στο πώς να διαχειρίζονται μια κρίση, τότε, η αντιμετώπιση μιας έκτακτης ανάγκης κινδυνεύει να αποτύχει ή να έχει μειωμένα αποτελέσματα.

Ο λόγος είναι ότι ο πολίτης τις πρώτες ώρες της καταστροφής έχει ρόλο σημαντικό, τόσο με το να βοηθήσει αποτελεσματικά συνανθρώπους του (παροχή βασικών Πρώτων Βοηθειών) όσο και με το να συμπεριφερθεί ψύχραιμα. Ένα παράδειγμα μη ενδεδειγμένης συμπεριφοράς είναι η χρήση των τηλεφώνων μετά από σεισμική δόνηση (κάτι που δυσχεραίνει τις κλήσεις από πολίτες που έχουν πραγματικά ανάγκη) αλλά και κατά την διάρκεια ενός σεισμού, όπου έχει παρατηρηθεί στην χώρα μας οι πολίτες να συμπεριφέρονται με τρόπο που τους θέτει σε κίνδυνο (π.χ. έξοδος σε μπαλκόνια, πανικόβλητη φυγή από εξόδους κλπ), σε μία χώρα μάλιστα που είναι έκτη σε σεισμικότητα παγκοσμίως και πρώτη στην Ευρώπη.

Επιπλέον, στην Διαχείριση Κινδύνου, περιλαμβάνεται και το πολύ μεγάλο πεδίο της πρόληψης, ένα κομμάτι κρίσιμο. Τόσο το ίδιο το Κράτος όσο και οι πολίτες έχουν σχεδόν ίδιο μερίδιο στην πρόληψη. Το Κράτος στην φάση αυτή ετοιμάζει και εκπαιδεύει κατάλληλα το προσωπικό εκτάκτου ανάγκης και δημιουργεί έργα και υποδομές που συμβάλλουν στην πρόληψη μιας καταστροφής (π.χ. αντιπλημμυρικά έργα σε μια ευπαθή περιοχή). Όμως, ο πολίτης πρέπει και αυτός να γνωρίζει και να εξοικειωθεί με τους Κινδύνους που απειλούν την περιοχή που ζεί και να μάθει τρόπους προστασίας πριν εκδηλωθεί ένα φαινόμενο ή μια κρίση αλλά και να προστατευτεί όταν το φαινόμενο ή η κρίση είναι σε εξέλιξη (π.χ. σεισμός, δασικές φωτιές, μεγάλα ατυχήματα κλπ).

Εδώ έγκειται και η παρέμβαση του Σώματος Εθελοντών Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού, μέσω της δημιουργίας ενός προγράμματος "Διαχείρισης Κινδύνου και Κρίσεων για Πολίτες" που κατασκεύασε με γνώνομα τους εξής παράγοντες:

- Ο πολίτης πρέπει να μάθει για όλους τους κινδύνους στους οποίους  μπορεί να εκτεθεί και πώς να προστατευτεί όταν εκδηλώνονται

- Ο πολίτης πρέπει να μάθει να είναι ασφαλής πριν εκδηλωθεί ο κίνδυνος

- Η εκπαίδευσή του πρέπει να είναι περιεκτική αλλά σύντομη, μέσω βιωματικών εκπαιδεύσεων

- Η εκπαίδευσή του πρέπει να ακολουθεί τις αρχές της Δια Βίου Εκπαίδευσης

Το πρόγραμμα "Διαχείριση Κινδύνου και Κρίσεων για Πολίτες", που θα ανακοινωθεί σύντομα από αυτήν την ιστοσελίδα, καλύπτει τους παραπάνω παράγοντες, φροντίζοντας στην παροχή εκπαίδευσης υψηλού επιπέδου, χωρίς να είναι δυσνόητη.

Μάλιστα το συγκεκριμένο πρόγραμμα αποτελεί κρίκο στην αλυσίδα εκπαίδευσης ενός πολίτη, αφού ο πολίτης μπορεί (και συνίσταται) να εκπαιδευτεί και στο πρόγραμμα "Βασικές Γνώσεις Πρώτων Βοηθειών" διάρκειας 20 ωρών που παρέχεται από την Διεύθυνση Σώματος Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών του Ελληνικού Ερυθρού Σταυρού.

Είναι γεγονός ότι λόγω της Κλιματικής Αλλαγής, παγκοσμίως αλλά και στην χώρα μας, θα αυξηθούν καταστροφές και έκτακτες ανάγκες που οφείλονται σε καιρικά φαινόμενα. Το 2008 από καιρικά φαινόμενα συνέβησαν 200 καταστροφές λόγω καιρικών φαινομένων σε όλο το κόσμο. Το  1ο εξάμηνο του 2009 οι καταστροφές που οφείλονται σε καιρικά φαινόμενα έφτασαν τις 400, αριθμός διπλάσιος από το 2008. Σημαντικό στοιχείο είναι επίσης το ότι πολλές από τις καταστροφές δεν συνέβησαν σε χώρες που παραδοσιακά είναι εκτεθειμένες σε εκδήλωση έντονου καιρού, αλλά και σε χώρες που ποτέ δεν είχαν αντιμετωπίσει αντίστοιχα φαινόμενα. Επιπρόσθετα, η ένταση των φαινομένων είναι αυξητική σε σχέση με το παρελθόν στις ίδιες περιοχές. Κατά συνέπεια, οι πολίτες εκτίθενται σε κινδύνους που απειλούν πλέον την ζωή τους αλλά και την περιουσία τους. Ισχυρό παράδειγμα είναι οι φωτιές του 2007 και του 2009 σε Πελοπόννησο, Εύβοια και Αττική αντίστοιχα, αλλά αι οι πλημμύρες τον Σεπτέμβρη του 2009 στην Κεντρική Εύβοια.

Ο Ερυθρός Σταυρός, ως ο μεγαλύτερος εθελοντικός οργανισμός στον κόσμο, έχει την υποχρέωση, την κατάρτιση και τις υποδομές να προετοιμάζει τους πολίτες ώστε να προσθέτουν το δικό τους λιθαράκι στον κύκλο της Διαχείρισης Καταστροφών.

Το επόμενο διάστημα θα ανακοινωθούν οι αναλυτικές προδιαγραφές του προγράμματος "Διαχείριση Κινδύνου και Κρίσεων για Πολίτες".

Στο πιο κάτω βίντεο μπορείτε να παρακολουθήσετε ένα διαφημιστικό του Ερυθρού Σταυρού της Νέας Ζηλανδίας για την ευαισθητοποίηση των πολιτών στο θέμα της Αντιμετώπισης Καταστροφών.

© Ελληνικός Ερυθρός Σταυρός, Διεύθυνση Σώματος Σαμαρειτών, Διασωστών και Ναυαγοσωστών, Τμήμα Εκπαίδευσης.  Τελευταία Ενημέρωση 05.10.09